Powikłania po szczepieniu przeciw grypie

Powikłania po szczepieniu przeciw grypie nie występują często, ale należy się z nimi liczyć i wiedzieć, jak postępować w razie pojawienia się zaczerwienienia lub obrzęku w miejscu podania szczepionki. Szczepionka przeciw grypie jest każdego roku aktualizowana, a jej skład jest dostosowywany do podtypu wirusa panującego w danym czasie. Między lutym a kwietniem każdego roku izoluje się wirusy i tworzy się szczepionkę, obowiązującą na dany sezon grypowy. Często zastanawiamy się nad ryzykiem powikłań poszczepiennych i nad tym, czy warto się zaszczepić.

Szczepionka przeciw grypie

Na każdy sezon grypowy tworzona jest nowa szczepionka przeciw grypie. Należy ją podawać między końcem sierpnia a początkiem listopada, a więc przed okresem w którym wirus grypy jest najbardziej aktywny. Skuteczność szczepienia przeciw grypie ocenia się na 70-90%.

Do osób, które powinny zaszczepić się na grypę należą:

• pracownicy służby zdrowia,
• osoby, których praca wymaga szerokich kontaktów z ludźmi,
• osoby powyżej 50 roku życia,
• osoby cierpiące na choroby przewlekłe (cukrzyca, niewydolność nerek, choroby wątroby, wady serca, niewydolność układu krążeniowego),
• osoby z obniżoną odpornością,
• osoby przebywające w skupiskach (domy dziecka, internaty, domy pomocy społecznej),
• dzieci, które z różnych przyczyn są leczone kwasem salicylanowym (dla uniknięcia zespołu Rey'a),
• kobiety w drugim lub trzecim trymestrze ciąży.     

Kiedy unikać szczepienia przeciw grypie?

Przeciwwskazania do stosowania szczepionki przeciw grypie są nieliczne. Należą do nich:

• ostra choroba infekcyjna,
• przebyty zespół Guillaina-Barrégo,
• uczulenie na substancje zawarte w szczepionce (białko jaja kurzego),
• uczulenie na substancje użyte podczas procesu produkcyjnego (antybiotyki aminoglikozydowe, formaldehyd),
• odczyny poszczepienne powstałe w wyniku wcześniejszego szczepienia na grypę,
• pierwszy trymetr ciąży,
• przetaczanie krwi w przeciągu ostatnich dwóch miesięcy.  

Jakie mogą wystąpić powikłania po szczepieniu na grypę?

U 10-30% chorych po podaniu szczepionki przeciw grypie mogą wystąpić niepożądane reakcje poszczepienne, takie jak:

• złe samopoczucie,
• wzrost temperatury ciała,
• uczucie rozbicia,
• bolesność w miejscu wkłucia,
• zaczerwienie i naciek zapalny w miejscu podania szczepionki.

U osób uczulonych na składniki szczepionki mogą wystąpić następujące powikłania poszczepienne:

• obrzęk Quinckego – obrzęk naczynioruchowy, niezapalny, bez świądu, obejmujący najczęściej twarz, kończyny i okolice stawów,
• napad astmy oskrzelowej,
• wstrząs anafilaktyczny.

Bardzo rzadkim powikłaniem po szczepieniu przeciwko grypie jest zespół Guillaina-Barrégo, charakteryzujący się parestezjami i bólami stóp, bólami korzeniowymi, niedowładem kończyn dolnych, niedowładem mięśni twarzy i mięśni gałkoworuchowych.

Oczywiście, szczepionka przeciw grypie w wielu przypadkach pomaga zapobiec chorobie. Może być też jednak przyczyną wielu groźnych powikłań, istnienia których powinniśmy być świadomi. Powikłania po szczepieniu przeciw grypie choć występują stosunkowo rzadko, mogą być niebezpieczne. Warto zatem wcześniej przemyśleć decyzję o zaszczepieniu się. 


Bibliografia

Influenza vaccines: WHO position paper. WHO Weekly Epidemiological Record 2002; 77: 229-40
Prevention and control of influenza; recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP). MMWR 2006, 55 (RR-10), 1-42
Brydak L.B. Grypa i jej profilaktyka. Springer PWN, Warszawa 1998, ISBN 8391659496
Mrożek-Budzyn D. Wakcynologia praktyczna, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2009, ISBN 978-83-7522-045-2

Szczepienia na grypę: fakty i mity