Jakie są zagrożenia wynikające z infekcji A/H1N1?

Oznaczenie A/H1N1 odnosi się do wirusów grypy typu A, które mają typ 1 białka hemaglutyniny i typ 1 enzymu neuraminidazy, potrzebnego do infekowania komórek organizmu. Często, zwłaszcza w środkach masowego przekazu, utożsamia się szczep wirusa H1N1 z tzw. świńską grypą. Jest to błąd, gdyż zasadniczo świńska grypa jest pojęciem znacznie szerszym, a obejmująca szczepy wirusa (zazwyczaj typu A, ale także C) wywołujące grypę świń. Zalicza się do nich m.in. wirusa H1N1, który może też zarażać ludzi.

Wirus grypy typu A

Wirus ten stał się znany po tym jak doszło do epidemii zachorowań w 2009 roku. Wbrew pozorom infekcja przez niego wywoływana cechuje się łagodnym przebiegiem i niską śmiertelnością, a objawami przypomina zwykłą sezonową grypę.

A/H1N1 - przebieg infekcji

Początkowe objawy przypominają zwykłą grypę i obejmują:

• gorączkę,
• bóle mięśniowe,
• ból głowy,
• uczucie ogólnego rozbicia,
• dolegliwości ze strony układu oddechowego - nieżyt nosa, kaszel i ból gardła.

Wydaje się, że w stosunku do "zwykłej" grypy częstsze są dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, czyli:

• nudności,
• wymioty,
• biegunka.

Zazwyczaj leczenie obejmuje podawanie leków przeciwgorączkowych i przeciwzapalnych, tylko 10% pacjentów wymaga przyjęcia do szpitala. Najczęściej są to pacjenci:

• obarczeni chorobami przewlekłymi (np. cukrzyca, astma, niewydolność nerek),
• w wieku poniżej 2 lat,
• w wieku powyżej 65,
• kobiety w ciąży,
• osoby w złym stanie ogólnym. 

Powikłania a grypa - wirus A/H1N1

Szacuje się, że wśród hospitalizowanych pacjentów aż 25% trafiło następnie na oddział intensywnej terapii, 7% przypadków zakończyło się zejściem śmiertelnym. Przyczyną takiego stanu rzeczy była zazwyczaj niewydolność oddechowa, dokładniej tzw. zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS), który wymaga sztucznej wentylacji i wiąże się z ciężkim stanem pacjenta.

Co ciekawe zauważono, że powikłania śmiertelne świńskiej grypy, chociaż rzadkie, zaskakująco często dotykały osoby młode w wieku około 30 lat, także kobiety w ciąży. Jak dotychczas nie wyjaśniono przyczyny tego zjawiska. Ponadto wydaje się, że podobny trend obecny był podczas wielkiej epidemii grypy w latach 1918-1919 (grypa "hiszpanka") wywołanej również przez wirusa H1N1, także dotykającego ludzi młodych. Wtedy łączna liczba ofiar oscylowała wokół 50 milionów, przy czym większość osób zmarła w wyniku pogrypowego, bakteryjnego zapalenia płuc (antybiotyki nie były wówczas jeszcze dostępne).

Inne powikłania

Obejmują one:

• zapalenie płuc (zarówno krwotoczne grypowe zapalenie płuc, jak i to wywołane przez bakterie),
• zapalenie mięśnia serca (i osierdzia),
• encefalopatię w przebiegu zespołu Rey'a i zespołu Gullaina-Barre.

Z wymienionych powyżej największą rolę odgrywa bakteryjne zapalenie płuc, wywoływane zazwyczaj przez bakterie obecne w górnych drogach oddechowych, najczęściej:

• Streptococcus Pneumoniae (dwoinka zapalenia płuc),
• Staphylococcus Aureus (gronkowiec złocisty).

Infekcja tymi drobnoustrojami rozwija się zazwyczaj do 5 doby od wystąpienia objawów grypy i cechuje się ciężkim przebiegiem. Z innych możliwych następstw warto także szczególną uwagę zwrócić na powikłania neurologiczne - zespół Rey'a i zespół Gullaina-Barre. Obydwie choroby dotyczą osób młodych i dzieci i są potencjalnie śmiertelne. W zespole Rey'a dochodzi do stłuszczenia wątroby, natomiast w zespole Guillaina-Barre do postępującego porażenia mięśni - czasem także z zajęciem mięśni oddechowych i koniecznością sztucznej wentylacji. Powikłania te chociaż możliwe, należą jednak do rzadkości.    
    

Bibliografia

Brydak LB. Grypa, pandemia grypy mit czy realne zagrożenie? Rytm, Warszawa 2008, 1-492
Brydak LB. Neurologiczne powikłania zakażeń wywołanych przez wirus grypy. Przegląd Epidemiologiczny 2002, 56 (supl. 1), 16-30
Bilińska Z.T., Brydak L.B.: Powikłania sercowo-naczyniowe grypy. Kardiol. Pol. 2003, 11: 431-435
Brydak L.B., Machała M.: Grypa, ostatnią niekontrolowaną plagą ludzkości. Wydawnictwo Warsaw Voice SA. Warszawa 2009: 1-10