Inne powikłania pogrypowe.

Grypa jest wirusową chorobą zakaźną, przenoszoną drogą kropelkową. Jej przebieg jest z reguły ostry, zmuszający do położenia się do łóżka. Główne objawy to wysoka gorączka sięgająca nawet 40 st. C, dreszcze (wynikające z gorączki), ból głowy, mięśni, stawów. Wszystko to, z kolei jest przyczyną uogólnionego uczucia rozbicia, wyczerpania oraz braku apetytu. Grypa często jest mylona z popularnym przeziębieniem. Zasadnicza różnica polega na intensywności objawów oraz na różnych czynnikach etiologicznych leżących u podstawy choroby.

Grypa a wirusy

Wirusami wywołującymi grypę są wirusy grypy A, B i C, natomiast za przeziębieniem kryją się różne wirusy RSV, paragrypy czy adenowirusy. Zasadnicza różnica wynika również, z komplikacji – powikłań, które mogą wyniknąć w przebiegu przechodzenia wymienionych chorób. W pierwszym przypadku są one zdecydowanie groźniejsze.

Powikłania pogrypowe - kto jest na nie narażony?

Na groźne powikłania pogrypowe narażone są szczególne grupy pacjentów. Są to:

• osoby po 65 roku życia,
• dzieci do 5 roku życia,
• kobiety w II i III trymestrze ciąży,
• osoby z obniżoną wydolnością układu odpornościowego, jak osoby poddane immunosupresji czy zarażone wirusem HIV,
• osoby chorujące na choroby przewlekłe takie jak: POCHP, astma, choroba wieńcowa, cukrzyca i inne choroby metaboliczne,
• osoby z upośledzonym usuwaniem wydzieliny z dróg oddechowych, w przebiegu zaburzeń czynności poznawczych czy chorób nerwowo – mięśniowych.

Jakie są powikłania grypy?

Do najważniejszych i najczęstszych powikłań grypy należą:

• wtórne bakteryjne zapalenie płuc
• pierwotne grypowe zapalenie płuc,
• angina,
• zaostrzenie współistniejącej choroby przewlekłej,
• zapalenie mięśni,
• zapalenie mięśnia sercowego,
• zapalenie osierdzia,
• zespół Guillaina- Barrego,
• zespół Reye`a.

Wtórne bakteryjne zapalenie płuc

Wtórne bakteryjne zapalenie płuc występuje w wyniku nadkażenia bakteryjnego. Najczęstszymi patogenami są

• streptococcus pneumoniae,
• staphylococcus aureus,
• haemophilus influenzae.

Pojawia się ono najczęściej w okresie ustępowania objawów grypy oraz w czasie rekonwalescencji.
Główne objawy to ponowna gorączka, duszność, kaszel, osłabienie. W diagnostyce oprócz badania lekarskiego ważną rolę odgrywa zdjęcie RTG klatki piersiowej. Leczenie w wielu przypadkach musi odbywać się w warunkach szpitalnych, a polega przede wszystkim  na intensywnej antybiotykoterapii oraz rehabilitacji oddechowej.

Grypa a zapalenie płuc

Choroba ta pojawia się  jako powikłanie przechorowanej grypy w grupach zwiększonego ryzyka, wymienionych wyżej, lecz może zdarzyć się także u osób wcześniej zdrowych. Wirus  w przypadku grypowego zapalenia płuc dostaje się do dolnych dróg oddechowych i uszkadza śródbłonek pęcherzyków płucnych. Objawia się to gorączką, kaszlem, nieżytem nosa, bólem mięśni oraz dusznością. W tym przypadku, w diagnostyce również może przydatne  być zdjęcie RTG klatki piersiowej, jednakże zmiany w nim występujące różnią się od zmian w bakteryjnym zapaleniu płuc.

Leczenie w przypadku grypowego zapalenia płuc jest głównie objawowe, co oznacza, że podawane są głównie leki przeciwgorączkowe, przeciwbólowe, ułatwiające odkrztuszanie wydzieliny itd. Jeżeli diagnoza postawiona jest odpowiednio wcześniej, to znaczy w ciągu 48 h od pierwszych objawów, to można włączyć również leczenie swoiste to znaczy przeciwwirusowe – głównie inhibitory neuraminidazy oraz amantydynę i rymantydynę.

Zespół Guillaina-Barrego

Zespół Guillaina-Barrego, nazywany także ostra zapalną poliradikuloneuropatią demielinizacyjną jest chorobą nerwów obwodowych o nieustalonej do końca przyczynie. Ponad połowa pacjentów dotkniętych tą chorobą podaje w okresie poprzedzającym przebyte choroby zakaźne, w tym infekcje układu oddechowego, jak np. grypa.

Istotą Zespołu Guillaina-Barrego jest proces autoimmunologiczny skierowany głównie przeciwko osłonce mielinowej nerwów. Pierwszymi objawami są parestezje (wrażenie mrowienia, drętwienia, zmian temperatury) stóp, bóle korzeniowe, niedowłady o charakterze „wstępującym” to znaczy zaczynające się od stóp, poprzez mięśnie tułowia po kończyny górne i twarz. U około połowy chorych występuje obustronny, niedowład mięśni twarzy. 

W ciężkich przypadkach występują nawet zaburzenia oddychania wymagające sztucznej wentylacji. Objawy te pojawiają się w przeciągu kilku dni, do kilku tygodni i utrzymują się, aż do okresu zdrowienia trwającego wiele miesięcy. Leczenie polega między innymi na plazamaferezie, czyli wymianie osocza oraz podawaniu immunoglobulin (nie łączy się tych dwóch sposobów leczenia). Nie stosuje się także glikokortykosteroidów, często używanych w chorobach o podobnym charakterze. U części chorych choroba przechodzi w formę przewlekłą, powodując inwalidztwo (5-15% umiera).

Zespół Ray`a

Zespół Ray`a jest chorobą polegającą na tłuszczowym zwyrodnieniu wątroby wraz z towarzyszącą encefalopatią. Choroba ta występuje u dzieci głównie w przedziale wiekowym 4-12 lat. Mechanizm jej powstawania nie jest do końca jasny, jednakże wykazano wyraźny związek pomiędzy jej występowaniem, a podawaniem aspiryny w przebiegu chorób wirusowych, takich jak grypa – z tego tez powodu dzieciom nie powinno się podawać kwasu acetylosalicylowego(aspiryna).

Zaostrzenie przebiegu chorób przewlekłych

Choroby infekcyjne, takie jak grypa mogą spowodować zaostrzenie chorób przewlekłych takich cukrzyca, astma, POCHP. Stan taki może spowodować konieczność zwiększenia dawek stosowanych leków np. insuliny czy nawet hospitalizację.
 

Bibliografia

Brydak LB. Diagnostyka i profilaktyka grypy niezbędna w praktyce lekarza rodzinnego. Standardy Medyczne, 2001, 12 (2), 16-29
Brydak L.B. Grypa i jej profilaktyka. Springer PWN, Warszawa 1998, ISBN 8391659496
Tylżanowska-Kisiel J. Przeziębienie i grypa, Helion, Gliwice 2007, ISBN 978-83-246-0977-2
Dziubek Z. Choroby zakaźne i pasożytnicze, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2748-9

Groźne powikłania grypy